Працягваючы тэму беларусафіліі ў Расіі
Я раней ужо разглядаў, што думаюць некаторыя расіяне пра беларускую мову ў TikTok. Цяпер варта звярнуцца да інтэлектуалаў. (ну вельмі мне спадабаецца тое, як нашае бачыцца чужымі вачамі)
Пачнем з царскіх часоў. У XIX стагоддзі рускія навукоўцы звяртаюць асаблівую ўвагу на Паўночна-Заходні край. Паўстае новы напрамак даследванняў - беларусазнаўства. Яны знаёмяцца з побытам, гаспадаркай, гісторыяй, культурай і мовай рэгіёну, пачаць самыя адметныя і цікавыя рысы.
Філолаг І. І. Сразнеўскі (1812-1870) адзначаў архаічнасць беларускіх гаворак, што цікава з пункту гледжання даследвання гісторыі рускай мовы і яе станаўлення. «Белорусское наречие, сохранившее в себе множество древнейших черт языка славянского, заслуживает самого пристального внимания науки, ибо без его изучения невозможно составить полной картины истории нашего языка».
Аналагічнае пісаў І. С. Аксакаў (1823-1886): «Белорусское наречие представляет собой драгоценный памятник народной старины; в нем слышится та непосредственная простота и древность речи, которая так важна для понимания корней всего русского слова».
Дзеячы таго перыяду разглядалі беларусаў як частку больш вялікага рускага народа, а беларускую мову - як гаворку рускай мовы. Паводле тагачаснай дзяржаўнай ідэалогіі, рускі народ складаўся з трох частак - вялікарусаў (то ёсць рускіх у сучасных значэнні), маларосаў (то ёсць украінцаў), беларусаў. Хоць беларушчыне адмаўлялася ў самастойнасці, але для інтэлектуалаў гэта не перашкаджала ў яе вывучэнні. Аднак мове беларускай прызнавалася месца толькі ў размовах простых людзей. Так, В. Р. Бялінскі (1811-1848), праўда адносна ўкраінскай, пісаў: «Народный же язык, при всей его поэтичности, не может быть языком науки и высокой литературы».
Ужо дзякуючы дзеячам першай чвэрці XX стагоддзя - і прыхільнікам Рады БНР, і беларускім бальшавікам, і нават пэўным расійскім бальшавікам, што змагаліся са старымі царскімі пастулатамі, - у рускім асяроддзі беларушчыну разглядаюць не як частку, разнавіднасць "русскости", а як ўжо самастойную культуру.
Адпаведна сярод інтэлектуалаў Расіі паўстае разуменне самастойнасці беларушчыны, што гэта нешта асобнае, адрознае ад іх, але і адначасна роднаснае. Ну, а ўсе думкі інакш, адпаведна, звязаны выключна з палітычнымі маніпуляцыямі радыкальнай плыні рускага нацыяналізму (менавіта радыкальнай плыні, ультранацыяналістычнай, а не плыні звычайных абаронцаў і папулярызатараў рускай культуры), якія ніяк не суадносяцца з навукай. Вось што казаў Уладзімір Плунгян: «Если бы между русским и белорусским были только орфографические различия, то это был бы, строго говоря, один и тот же язык. Но русский и белорусский языки различаются, конечно, не только орфографией».
Ну гэта навукоўцы, а што там па творчаму асяродку? Вядома, пісьменнікі і паэты розных краін і моў актыўна вывучаюць творы адзін аднаго, і як вынік такіх культурных кантактаў мы маем водгук Максіма Горкага пра нашую літаратурную гвардыю: «Это очень интересные ребята! Так просто пишут, так ласково, грустно, искренне. Нашим бы немножко сих качеств. О, господи! Вот бы хорошо-то было!».


Куток беларускай мовы
185 постов240 подписчиков
Правила сообщества
Запрещена политика в постах за исключением юмористических, исторических и околоисторических постов.
Запрещены (наказывается временным баном внутри сообщества):
ксенофобия, токсичность, провокации, расизм и шовинизм, экстремизм или подстрекательство к нему
Если вы заметили какое-либо нарушение, пожалуйста, напишите об этом .